سيد احمد على خسروى
112
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
اصناف ليف قوّى است و سخت طويلست و جذّاب عريضست و دفاع مورّبست و ماسك و خلقتش به مقدار كفايت است در اشخاص و بزرگ شده از آن قلب منبت و شرائين و عريض شده است آن منبت و طرف عريض ان بالا واقع شده در وسط سينه و باريك شده طرف اسفل آن به شكل صنوبر كه قاعدهء او در وسط صدر و سر او مايل به چپ است در غلافيست كه بافت او بسيار محكم است و بريست جرم قلب از غلاف مگر در نزد قاعدهاش و مگر در مكانى كه شرائين روئيده شده و در نزد قاعده آن عضويست مثل اساس شبيه بغضروف و در اين قلب سه بطن است دو تاى آنها بزرگ و يك در وسط آن دو مىشمارند او را منفذ و دهليز و قاعده بطن ايسر بالاتر است و قاعده بطن ايمن پائينتر و عروق ضوارت كه از تجويف ايسر قلب روئيده دو پوستى هستند مگر يكى از آنها و بطن ايمن مجتمعست در آن خون بسيار و روح كم و بطن ايسر كه منبت شرائين است مملوّ است از روح بسيار و خون كم و مىفرمايد ايضا وقتى كه بود بطن ايمن از قلب جمع مىشد در او غليظ و ثقيل و بود بطن ايسر جمع مىشد در او رقيق و خفيف پس معتدل مىشوند هر دو بطن بخصوص كه مترشّح و متفسّتى است آن خون داخل بطنين و از براى آن قلب است دو زائده مانند دو گوش بر دهنهاى مدخل و بطنين ادا مىكند و تاديه مىكنند خون و نسيم را بسوى قلب و مىباشد داراى دو ماهيچه ما دامى قلب منقبض است مسترخى هستند آن دو عضله و اين دو مانند دو خزانه هستند مىگيرند خونرا از ظرفها پس مىرسانند او را بسوى قلب و مىفرمايد اين قلب احتمال دردى يا ورمى را نمىرود در آن طريق گردش خون بدن و تغذّى آن است بدان كه راى قدماء از اطبّاء بر آنست كه نموّ و تغذّى بدن منحصر به خون است اگرچه ساير اخلاط هم